Farkında Olmadan Devam Ettirdiğimiz Şaman Köklerimizden Gelen 15 Türk Geleneği

Mevlit ve ilahi : Şamanizmde müzik hayatın ve a-yinlerin değişilmez bir parçasıdıydı. Oysa İslam dininde müzik pek hoş görülmez ve Kur’an’ın müzikle okunması kesinlikle günahtır. Ancak buna rağmen Şaman geleneğinin devamı olarak Anadolu’da Hz.Muhammed’in Hz.Ali’nin hayatları müzikle okunmaktadır. Mevlit ve İlahiler sadece Anadolu’da uygulanan müzikli anlatımlardır. İslam dininde ö-l-ü-nün ardından mevlit merasimi diye bir uygulama başka hiç bir islam coğrafyasında yoktur.

mevlit

Satı ve Satılmış isimleri : Çocuklara “satı” ya da “satılmış” ismini vermek şamanizmden gelmektedir. Şamanizme göre her iyinin getirinin bir k-ötü götürüsü olmak zorunda idi. Bu yüzden her yeni bebek doğan eve aynı zamanlarda bir de ö-l-ü-m uğrayacağına i-nanılırdı. Ö-l-ü-mün ise hanedeki en zayıf kişi için geleceğine i-nanılırdı ve bu durumda zayıf olan yeni doğan çocukların ilk hedef olacağı düşünülürdü.

sati-satilmis

Bu i-nanca göre yeni doğan çocukları ö-l-ümün pençesinden korumanın en güvenilir yolu çocuğu geçici bir süre için komşulara ya da tanıdıklara vermekti. Bebek başkalarına verildikten birkaç hafta sonra ö-l-ü-mün ziyaret edip gittiği farzedilir ve çocuk komşu ya da tanıdıklardan sembolik bir hediye karşılığı geri satın alınırdı. O-lay itibariyle belli bir süre de olsa satılıp geri alınan bu bebeklere “Satı” ya da “Satılmış” ismi konurdu. M*zar ucundaki küçük su oyukları : M*zarların ayak ucunda bulunan küçük su oyukları şamanizmde ruhların susadıklarında kalkıp oradan su içecekleri i-nancına dayanarak yapılırdı. Müslümanlığa geçişle birlikte bu Türk geleneği susamış kuşların faydalanacağı düşünülerek Anadolu’da devam ettirilmiştir.

mezar-basi-su-oyugu

Ö-l-ü-lerin ardından yapılanlar : Ö-l-ü-lerin arkasından yemek pişirmek veya helva dökmek aslında eski Türklerin yuğ törenlerinden kalma bir gelenektir. “Ö-l-ü aşı” adı verilen bu gelenek, Divan-ı Lügat-it Türk’de bu yemeğe “YuğBesen” olarak kendine yer bulur. Makas – bıçak vermeme : Makas, bıçak gibi k-esici aletleri elden ele verirken üzerine tükürmek veya elden vermeyi tamamen r-edderek herhangi bir yere bırakarak karşıdaki kişinin almasını beklemek şamanizm kaynaklı eski bir Türk davranışıdır.

makas-resimleri

Hapşurana çok yaşa demek : Anglo-sakson kültürlerde hapşuruk karşısında “T-anrı k-utsasın” anlamına gelen “God bless” kalıbı kullanılmasına rağmen, biz Türkçe’de “çok y-aşa” deriz. Bunun sebebi Şamanizm i-nancına sahip eski Türklerin ruhun nefeste taşındığına i-nanmasıydı. Hapşuruğun a-ni nefes çıkışına sebep vermesinden ötürü kişinin ruhunun vücudundan ayrılmasında k-orkulur ve çok y-aşa denilerek iyi niyet ve e-ndişeler beyan edilirdi.

Loading...
hapsuruk

Kapı eşiğine oturmama : Şamanizme i-nanan eski Türklerde bazı hayvanlar çok sevilir, değerli görülürdü. Eski Türk toplumunda neredeyse insan kadar değer gören atlarında ruhları olduğuna i-nanılır ve ö-l-ü-mlerinden s-onra sahibinin kapısının eşiğinde beklediğine i-nanılırdı. Dolayısıyla eşiğe oturarak ya da basarak hayvanın ruhun incitilebileceği düşünülür, eşikler atlanılarak geçilirdi.

at-resmi

Kurşun dökme : Kurşun dökme a-deti de şamanizmden gelen geleneklerindendir. Şamanizmde bu olaya “kut dökme” adı verilirdi. K-ötü ruhlar tarafından çaldığına i-nanılan “talihi, saadeti” geri döndürmek için yapılan bir çeşit a-yindi.

kursun-dokmek

M*zar taşı : Özellikle eski yıllarda yüce kabul edilen kimselerin ö-l-ü-mlerinden s-onra ruhlarından medet ummak ve m*zarlarının kutsal görülmesi şaman geleneğin devamıdır. M*zarlara büyük taşların dikilmesi ve bu taşın sanat eseri haline getirilecek kadar süslenmesi İ-slam coğrafyasında sadece Anadolu’da görülmektedir.

mezar-tasi

Nazar inancı : Anadolu’da hatta modern şehirler de dahi halk arasında “nazar” i-nancı çok yaygındır. Bazı insanların olağandışı özellikleri olduğu ve “k-enafir” adledilen bakışları ile karşılarındaki kimselere r-ahatsızlık vererek, k-ötülük getirebileceğine i-nanılır. Bunun önüne geçmek için nazar boncuğu, göz boncuğu gibi takılar takılır. Bu i-nanış da Şamanizm’den kalmadır.

SONY DSC

Gidenin ardından su dökmek : Şaman kültüründeki suyun k-utsallığı olgusunun doğurduğu adettir. Su berekettir, kutsaldır. “Su gibi çabuk dön, ak geri gel, ak çabuk, k-azasız be-lasız git” demek için su dökülür ve bu a-det günümüzde bile hala devam etmektedir.

su-dokme-gelenegi

Tahtaya vurmak : Eski Türkler göçebeydi ve daha önce görmedikleri coğrafyalarda çok dolaşırlardı. Daha önce girmedikleri ormanlara girerken, ormandaki k-ötü ruhları kovmak için ağaçlara vurarak ilerlerdiler. Tahtaya vurma adeti, sadece Türk kültüründe değil geçmişte şamanizm i-nanışına sahip olmuş bir çok Avrupa kültüründe de vardır.

tahtaya-vurma

Ö-l*nün ardından toplanmak : Birisi ö-l-dükten s-onra evinde toplanıp du-a okumak, bu toplanma işini 7, 21, 40 günde bir tekrarlamak gibi eylemler Şaman kültüründen kalmadır. Eski Türk i-nanışına göre ruh fiziki bedenini 40 gün sonra terk etmektedir. V-efat edenin “40’ın çıkması” deyimi buradan gelmektedir. Şamanizm’de ö-l-en kişinin ruhu evi terk etsin, göğe yolculuğuna başlasın, öteki ruhlar karışmasın diye insanlar ö-l-en kişinin evinde toplanıp ayin yapar ve ardı sıra y-as tutarlardı. Bu gelenek bugün bile hala devam etmektedir

evde-mevlit

Çocuklarımıza doğadan esinlenilmiş isimler koymak : Orta Asya Toplulukları ve tabi ki eski Türkler doğaya büyük saygı duymuşlardır. Fiziki çevrede bulunan dağ, dere, deniz, ırmak, a-teş, fırtına, ay, güneş, yıldızlar gibi tabiat şekillerine ve o-laylarına saygı hisseden eski Türkler çocuklarına bu saygı neticesinde doğaya öykünen isimler koymuşlardır. Bugün çocuklarımıza verdiğimiz isimlerin birçoğu da aslında bu derin saygıdan k-aynaklı bağlardan dolayıdır.

turk-cocuklari

Ağaçlara, türbelere çaput ve bez bağlamak : Şamanizm i-nancında dilek dileme şekli, saygı duyulan ve y-aşamın sembolü kabul edilip, y-aşam üzerinde yüce etkileri olduğu düşünülen büyük ağaçlara ve bunların dallarına küçük kumaş parçalarını bağlamak sureti ile gerçekleşirdi. Günümüz Türkiye’sinde bu eski Şaman geleneği halen devam etmektedir. Temelinde ise doğadaki yüce ruhlu ağaçların iyi ruhlu insanlara yardım edebileceği i-nancı yatmaktadır. kaynak : filoji.com

Loading...